Over schisis
Schisis is een aangeboren spleet in de bovenlip, de bovenkaak en/of het gehemelte. Het komt voor bij ongeveer 1 op 750 baby's in België — en het is goed te behandelen.
Schisis is de medische term voor een aangeboren afwijking waarbij een baby geboren wordt met een spleet in de bovenlip, de bovenkaak of het gehemelte. De spleet kan geïsoleerd zijn en beperkt blijven tot de bovenlip of het verhemelte, maar kan ook doorlopen van de lip tot in de neus en door de kaakwal tot in het verhemelte.
De lip- of kaakspleet kan zich links, rechts (enkelzijdig) of aan beide kanten (dubbelzijdig) bevinden. Er zijn dan ook verschillende variaties mogelijk. Zelden maakt schisis deel uit van een syndroom — meestal veroorzaakt door een genetische afwijking — wanneer er naast de schisis ook andere fysieke afwijkingen en/of een vertraagde ontwikkeling zijn.
Schisis komt voor bij 1 à 2 op de 1.000 geboorten. In België wordt ongeveer 1 op 750 baby's geboren met schisis. Andere afwijkingen aan de schedel en/of het gelaat komen minder vaak voor.
De juiste oorzaak blijft onbekend en is een combinatie van omgevings- en genetische factoren (multifactorieel). Bij de meeste baby's met schisis is er geen sprake van een erfelijke aandoening, al kan erfelijkheid soms toch een rol spelen. Schisis ontstaat doordat de structuren van de lip, kaak en/of het gehemelte niet volledig sluiten en met elkaar versmelten tijdens het eerste trimester van de zwangerschap, tussen de 6de en de 14de week.
Welke structuren betrokken zijn, bepaalt de vorm. Die vorm bepaalt mee welke stappen in het behandelingstraject nodig zijn.
De bovenlip is niet volledig gesloten. Enkelzijdig of dubbelzijdig, incompleet of compleet. Dit varieert van een kleine inkeping tot een volledige spleet die doorloopt tot in de neus, met een verbreding van de neusbasis en een afvlakking van de neusvleugel.
Naast de spleet in de bovenlip is er ook een inkeping of een volledige spleet van de kaakwal van de bovenkaak. Ook deze vorm kan enkelzijdig of dubbelzijdig zijn.
Een spleet in de bovenlip die doorloopt in de bovenkaak en het gehemelte. Dit is de meest uitgebreide vorm en kan zowel éénzijdig als dubbelzijdig voorkomen in het aangezicht.
Een spleet ter hoogte van het zachte verhemelte, die gedeeltelijk tot volledig kan doorlopen in het harde verhemelte.
De slijmvliezen ter hoogte van het verhemelte zijn intact, maar het spierweefsel van het zachte verhemelte is gespleten. Deze vorm wordt vaak pas op latere leeftijd opgemerkt, aan de hand van een gespleten huigje (bifide uvula).
Als ouder van een kind met schisis kunnen jullie enkele uitdagingen ondervinden. Die gaan van problemen bij het voeden en de spraakontwikkeling tot problemen met het gebit en het gehoor. Ook het welzijn van jullie kind is een belangrijke factor. Elk van deze onderwerpen komt op deze site verder aan bod, telkens aangevuld met concrete adviezen.
Schisis is goed te behandelen, maar het is een traject van vele jaren. Van de eerste weken na de geboorte tot de volwassen leeftijd van 16 à 18 jaar wordt jullie kind regelmatig opgevolgd.
De eerste maanden komen jullie samen met jullie kind geregeld op controle. Later evolueert dat naar recall-afspraken of jaarlijkse controles. De operaties worden over de jaren gespreid en hangen niet alleen af van het type schisis, maar ook van de ontwikkeling van jullie kind.
Elk kind ontwikkelt op zijn eigen manier. De zorgpaden die we tonen, geven daarom een algemeen beeld. Ze worden tijdens de behandeling voortdurend bijgestuurd, zodat ze aansluiten bij de noden van jullie kind.
Ons multidisciplinair team staat niet alleen in voor de behandeling van de schisis zelf, maar vervult ook een ondersteunende rol in de groei, de spraak, het gebit en het welzijn van jullie kind.
Lees verder Het behandelingstraject, stap voor stap →